Loading...
 

DICHTEN

2 Foto


...page... Wiki page pagination has not been enabled.

Wat is een gedicht?

Het gedicht is meestal een krachtige of snedige samenvatting van een gevoel of een gedachte.





Bedoeling

Een gedicht legt op een speelse manier de belangrijkste ideeën van een gesprek, een verhaal, een aanvoelen vast. Daarom is het maken van een gedicht heel geschikt om een activiteit mee af te sluiten. Het resultaat is meestal een krachtige of snedige samenvatting van wat voorafging of van wat leeft bij de kinderen.





Soorten gedichten

Refreingedicht

De startzin, de vierde en de zevende regel van het gedicht is telkens dezelfde zin.

Bijvoorbeeld

Als alle mensen van goede wil waren
..................................
..................................
Als alle mensen van goede wil waren
..................................
..................................
Als alle mensen van goede wil waren.


Voor zo'n gedicht kun je de kernzin uit een tekst gebruiken, indien die niet te lang is.
Verzen uit bestaande gedichten of liederen kunnen ook inspireren.


Hoe aanpakken?
De kinderen krijgen eerst wat tijd om vrijuit na te denken bij de opgegeven zin.
In een gesprek daarover noteer je enkele gedachten met trefwoorden op een bord of op een flap.



Elfje

Een 'elfje' is een gedicht dat bestaat uit elf woorden, die op een aparte manier geschikt zijn.
Het eerste woord wordt opgegeven. Indien men nog niet met deze vorm van dichten vertrouwd is, geef je een algemene - niet beperkende - omschrijving van wat eerst in twee, dan in drie, dan in vier en uiteindelijk in één woord geschreven moet worden. Dit laatste woord geeft altijd kernachtig het hoofdgevoelen weer.
Om tot die omschrijvingen te komen, maak je zelf eerst een elfje rond het woord dat je wil opgeven. Formuleer van daar uit de opdrachten.


Voorbeeld:

Begeleidende vragen
Mozes
Mozes
een profeet
Wie was hij?
een jood
trekt uit Egypte
Wat deed hij?
spreekt met God
met het joodse volk
Geef meer uitleg bij de vorige 3 woorden.
hij wil uit Egypte
bevrijding
Geef in één woord de inhoud van de 2 laatste zinnen weer.
Bezorgdheid


Begeleidende vragen
Bidden
niets zeggen
Wat is bidden niet?
Gods ogen gebruiken
Wat is bidden wel?
alles helemaal anders zien
Geef meer uitleg bij de vorige 3 woorden.
ommekeer
Probeer met één woord te zeggen wat bidden voor jou betekent.


Begeleidende vragen
God
geen boeman
Wat is God niet?
een lieve vader
Wat is God wel?
Hij wil ons geluk
Wat verlangt Hij van de mensen?
heerlijk
Welk gevoel roept dit bij je op?


Zacheüs
Zacheüs
kleine man
rijke tollenaar
wil Jezus zien
zoekt naar Jezus
Jezus wil hem zien
klimt in een boom
Feest
gevonden



Belangrijk
Zorg ervoor dat een elfje geen opeenstapeling van woorden wordt. Het zijn woorden die met elkaar in verband staan.




Variatie
Men kan zo'n elf individueel laten maken, maar het kan ook in kleine groepjes: wie het eerste woord opschrijft maakt ook zelf de tweede regel (twee woorden). Daarna worden de blaadjes naar links doorgegeven en maakt ieder een derde regel (drie woorden dus) onder de zinnen van zijn/haar buur. Zo worden de blaadjes doorgegeven tot de elfjes af zijn. Daarna worden ze voorgedragen en eventueel verwerkt in een affiche, schoolkrant of een viering.

Als de kinderen met het maken van elfjes vertrouwd zijn, hebben ze aan één woord genoeg. Voorbeelden van kinderen uit het 6e en het 4e leerjaar.

Blind
Altijd niets
Nooit stralende zon
Alleen nieuwe gezichten horen
Spijtig

(Celine (6A), in Sprokkeltje, 2003-2004, p. 7)

Zien
Ogen open
Ook je hart
Dat maakt je leven mooi
Fantastisch

(Anabel (4B), in Sprokkeltje, 2003-2004, p. 7)




Naamdicht

Dit is een gedicht waarbij de beginletters van alle versregels een woord of een naam vormen.
Schrijf de naam in blokletters van boven naar onder. Laat de kinderen zinnen schrijven die telkens met een andere letter beginnen. De inhoud van die zinnen staat in verband met de naam die in blokletters geschreven staat. Om deze werkvorm op te starten, is het goed om vooraf een aantal woorden bij elke beginletter te zoeken en om een woordenboek in de buurt te hebben.
Bijvoorbeeld:
K
E
R
S
T
M
I
S


BELANGRIJK
De kinderen zijn inhoudelijk meer betrokken bij het onderwerp dan wanneer men hen vrijuit zou laten schrijven over dat woord.



Haiku

Een haiku is een oosterse dichtvorm, waarvan het ritme en niet het rijm de hoofdrol speelt.
Het bestaat uit drie regels: de eerste bestaat uit vijf lettergrepen, de tweede uit zeven lettergrepen en de derde regel weer uit vijf lettergrepen.
Noteer eerst op een flap / het bord alle woorden die bij het horen.
Maak eerst een haiku samen met de deelnemer. Nadien maken ze een haiku met de woorden op de flap / het bord.

Voorbeeld
(Uit: Hemel en aarde, nr 5, jrg 2, zomer 2003, p. 38)

Een mooie wereld
Regenboog, wolken, het gras
En jij en ik, wij

Lelijke huizen
Met lelijke gordijnen
En niemand woont er.







!Een gedicht maken

Individueel een gedicht schrijven

Op weg naar een gedicht: Als ik ... ben...

(Luk Dupondt, naar 'Een vuurspuwend MONSTER(TJE)'

Voorbeeld:
Als ik boos ben,
ben ik net als een donderwolk
die bliksemt met zijn ogen.

Als ik blij ben,
ben ik net als een vlinder
die door de lucht dwarrelt.


Maak ook zulke zinnetjes over gevoelens die je zelf kiest.



Woordspin

Maak een woordspin. Schrijf b.v. 'God' in het midden van een flap / het bord.
De deelnemers noemen woorden waar ze aan denken. Die schrijf je op rond het eerste woord. Uit die woorden kiezen de deelnemers nadien om zelf een kort gedicht te maken.



Samen een gedicht schrijven

Noteer op een flap / het bord de eerste zin.
Je kunt hiervoor inspiratie vinden bij bestaande liederen of gedichten.
In kleine groepjes zoekt men nu naar een volgende zin. De beste zin wordt weerhouden.
Dan zoekt men naar de volgende zin tot men uitgedicht is.