Loading...
 

Daniël 13

2 Foto


...page... Wiki page pagination has not been enabled.

Daniël 13: Daniël en Susanna

De tekst

Dichter bij de tijd

(C. Leterme, naar Daniël 13, 1-64)

Lang geleden woonde er in Babel een man die Jojakim heette. Hij was getrouwd met Susanna, de dochter van Chilkia. Zij was heel mooi en vroom. Jojakim was rijk en bezat een park, dat bij zijn huis lag. Bij hem kwamen de Joden samen, omdat hij de belangrijkste man onder hen was.
Nu waren er dat jaar twee oude mannen uit het volk die rechters waren. Ze bleven in het huis van Jojakim, waar iedereen naartoe kwam die rechtszaken had. Toen het volk tegen de middag vertrokken was, ging Susanna wandelen in het park van haar man. De twee oude mannen keken dagelijks naar haar als zij ging wandelen. Ze werden verliefd op haar en zochten elke dag naar een gelegenheid om haar te zien.
Op een dag zei de een tegen de ander:
- Laten we maar naar huis gaan, want het is tijd om te eten.
Ze namen afscheid en gingen uiteen. Maar langs een omweg troffen ze elkaar op dezelfde plaats. Toen ze elkaar naar de reden vroegen, zeiden ze dat ze Susanna wilden zien. En samen bespraken ze de tijd waarop ze haar alleen konden zien.

Op een dag ging Susanna - zoals ze dat gewoon was - samen met twee dienstmeisjes, het park in. Omdat het warm was wilde ze er een bad nemen. Er was niemand in het park behalve de twee oude mannen die zich hadden verstopt en naar haar keken. Susanna zei tegen de dienstmeisjes:
- Haal olie en balsem en sluit de poort van het park, want ik ga een bad nemen.
De meisjes sloten de poort van het park en gingen het gevraagde halen, zonder dat ze de oude mannen zagen. Zodra de dienstmeisjes vertrokken waren, liepen de twee oudsten naar Susanna.
- De poort van het park is gesloten en er is niemand die ons ziet, zeiden ze. We zijn hopeloos verliefd op jou! Doe daarom wat wij willen en vrij met ons, anders zullen we zeggen dat er een jongeman bij je was en dat je daarom de dienstmeisjes wegstuurde.
- Ik word van alle kanten bedreigd, zuchtte Susanna. Doe ik het, dan wacht mij de dood. Doe ik het niet, dan zal ik niet ontkomen aan jullie plan. Maar ik val liever onschuldig ten prooi aan jullie plan dan te zondigen tegen God.
En ze begon heel hard te roepen. Maar de twee oudsten riepen tegen haar in. Eén van hen liep naar de poort van het park en opende die. Toen de bedienden het geschreeuw in het park hoorden, kwamen ze toegesneld om te zien wat er met Susanna gebeurd was. De oudsten deden hun verhaal. De bedienden schaamden zich, want zoiets was nog nooit over Susanna verteld.

Toen het volk de volgende dag weer bij haar man Jojakim samenkwam, wilden de oudsten Susanna doden.
- Haal Susanna, de dochter van Chilkia, de vrouw van Jojakim, riepen ze.
Men liet haar halen. Zij verscheen, samen met haar ouders, haar kinderen en haar familie. De oudsten gaven dan het bevel om de sluier weg te nemen, waarmee haar gelaat bedekt was. Zo konden ze beter haar schoonheid zien. Haar verwanten, en iedereen die haar zag, huilden. Terwijl de twee oudsten voor het volk gingen staan en hun handen op haar hoofd legden, keek Susanna huilend naar de hemel. Toen verklaarden de mannen:
- Terwijl we in het park wandelden, kwam zij daar met twee dienstmeisjes, sloot de poort en stuurde de meisjes weg. Daarop kwam een jongeman naar haar toe die zich had verborgen en ging bij haar liggen. Toen we dit vanuit een hoek van het park opmerkten, snelden we naar hen toe en zagen dat ze met elkaar vrijden. We konden hem niet te pakken krijgen. Hij was sterker dan wij, opende de poort en rende zeg. Daarom grepen we haar en vroegen wie die jongeman was. Maar dat wilde ze ons niet zeggen.
Omdat zij oudsten van het volk waren, en rechters, geloofde de vergadering hen. En ze veroordeelden Susanna tot de dood.
Toen riep Susanna luid:
- Eeuwige God, die het verborgene kent en alles al weet voordat het gebeurt, U weet dat ze mij vals beschuldigen. Hoewel ik niet gedaan heb waarvan ze mij beschuldigen, toch moet ik sterven.
God verhoorde haar gebed.

Terwijl zij werd weggeleid om gedood te worden, riep Daniël heel luid:
- Ik ben onschuldig aan haar bloed!
- Wat bedoel je daarmee? vroeg het volk dat zich naar hem keerde.
- Jullie zijn niet goed wijs! zei hij. Jullie veroordelen iemand zonder verder onderzoek en kennis van zaken!
Daarop ging het volk terug naar de rechtszaal.
- Ga hier zitten en vertel wat je bedoelt, zeiden de oudsten tegen Daniël.
- Zet ze apart, dan zal ik ze verhoren, zei Daniël.
Ze werden van elkaar gescheiden. Daniël riep een van de twee oudsten bij zich en vroeg:
- Als je haar op heterdaad betrapt hebt,
zeg dan onder welke boom je ze hebt samen gezien?’
- Onder een mastiekboom, zei de eerste oude man.
Daniël liet hem wegleiden, liet de ander komen en vroeg:
- Onder welke boom heb je ze samen gezien?’
- Onder een steeneik, zei die.

Hierop juichte heel de vergadering en eerde God, die redt wie op Hem vertrouwt.
Omdat Daniël met hun eigen woorden bewezen had dat de twee een vals getuigenis hadden afgelegd, keerde het volk zich tegen hen en liet ze doden volgens de wet van Mozes.
Vanaf die dag stond Daniël in hoog aanzien bij het volk.



Stilstaan bij …

Babel
Hoofdstad van Babylonië.
Lees meer


Susanna
(= Lelie)
Susanna was de vrouw van Jojakim (Joachim / Joakim), een joodse balling, die in Babel woonde en zeer rijk was.




Bij de tekst

De profeet Daniël

Lees meer over deze profeet



Betekenis

Dit apocriefe verhaal speelt zich af in Babel. Daar probeerden de joden hun godsdienst te beleven in een heidense en vijandige omgeving.
Wanneer Susanna, ten onrechte van overspel beschuldigd en ter dood wordt veroordeeld heeft Daniël hen door en verhindert hun plan.
Dit verhaal illustreert de betekenis van de naam Daniël: ‘God doet recht’.





Bijbel en kunst

Beeldende kunst

REMBRANDT Van Rijn

Suzanna (1636)
Rembrandt

Olie op doek, 47,4 op 38,6 cm (Mauritshuis, Den Haag)



Suzanna in het bad (1647)
Susanneaubain

Olie op doek, 76 op 91 cm (Staatliche Museen, Berlijn)




Muziek

De componist Händel baseerde een oratorium op het verhaal (Susanna, 1749).

Het werk bestaat uit drie delen:

Deel 1
De Israëlieten klagen over hun ballingschap.
Susanna en haar man Jojakim bezingen hun huwelijk.
De vader van Susanna bezingt zijn trots over zijn modeldochter.
Wanneer Jojakim moet een paar dagen weg moet, neemt hij afscheid van zijn vrouw.
Tijdens zijn afwezigheid willen twee oude mannen Susanna verleiden.


Deel 2
Jojakim bezingt hoe hij zijn vrouw mist. Ook Susanna mist haar man.
Omdat het zo warm is, wil ze baden in een beek in haar tuin.
De twee oude mannen begluren haar en willen met haar vrijen.
Omdat zij daar niet wil op ingaan zeggen ze aan anderen dat zij Susanna met een jonge man betrapt hebben.
Er wordt een rechtszaak aangespannen.
Jojakim wordt hiervan op de hoogte gebracht en keert terug naar huis.


Deel 3
Susanna wordt schuldig bevonden en ter dood veroordeeld.
De jonge profeet Daniël, vraagt om de twee oude mannen afzonderlijk te mogen ondervragen. Ze worden als leugenaars ontmaskerd omdat ze een verschillend antwoord geven op de vraag van Daniel.
De twee mannen worden ter dood veroordeeld.
Susanna wordt herenigd met haar man.


Klik hier om dit oratorium te beluisteren.