Loading...
 

De evangelist Marcus

Marcus


...page... Wiki page pagination has not been enabled.

Wie was Marcus?

Zowat 40 jaar na de kruisdood van Jezus Christus werd een boek geschreven waarin zijn woorden en daden te lezen zijn. De schrijver ervan zou Marcus geweest zijn. Misschien was dat Johannes Marcus, over wie het boek 'De handelingen van de apostelen' spreekt (Handelingen 12, 12). Het huis van zijn moeder Maria in Jeruzalem was een trefpunt van de eerste christenen. Hij zou Paulus vergezeld hebben op zijn eerste missiereis en was samen met zijn neef Barnabas (Kolossenzen 4, 10) in Cyprus.

In Rome sloot hij zich aan bij Petrus. De verhalen van Petrus over Jezus zouden hem geïnspireerd hebben bij het schrijven van zijn evangelie. Vanaf dat moment gebruikt hij alleen nog zijn Latijnse naam: Marcus.

Volgens Papias, die tussen 100 en 150 na Christus bisschop was van Hiërapolis in Phrygië, was de tolk van Petrus de schrijver van 'het evangelie volgens Marcus': 'Marcus, die tolk geworden was van Petrus, schreef voor zover hij zich dat herinnerde, nauwkeurig op wat de Heer had gezegd en gedaan - zij het niet in volgorde.' Maar zeker is dat niet.

Men veronderstelt dat Marcus tussen 65 en 70 na Christus zijn evangelie schreef voor Romeinse christenen. Dat maakt men op uit het gebruik van Latijnse woorden, uitdrukkingen en zinsbouw. Dat die christenen niet vertrouwd waren met joodse gebruiken, kan men zien aan het feit dat de schrijver de joodse leefwijze vaak uitlegt. Ook maakt hij vaak allusies op de moeilijke tijden die de volgelingen van Jezus meemaken (vervolgingen onder keizer Nero rond 64) of zullen meemaken.





Het evangelie van Marcus

’Goed nieuws’

Marcus ligt aan de basis van wat men nu een 'Evangelie' (= Goed Nieuws) noemt. Dit is een soort 'historische roman', waarbij de auteur de interne samenhang van de gebeurtenissen naar voren brengt door de manier waarop hij zijn teksten schikt. Hij wil vooral de 'blijde boodschap' brengen van de komst van Jezus, die hij voorstelt als de Messias en Zoon van God. Met de komst van Jezus begint een nieuwe tijd: de wereld zoals God die voor ogen heeft, is dichtbij.

In zijn evangelie zijn er 16 hoofdstukken. Zo is dit evangelie het kortste van de vier die in de Bijbel opgenomen zijn: Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes

Dit evangelie kende een snelle verspreiding onder de eerste christenen, want Matteüs en Lucas gebruikten het bij het schrijven van hun eigen evangelie.




Ontstaansgeschiedenis

Men denkt dat het 'evangelie volgens Marcus' ontstaan is als het lijdensverhaal van Jezus, aangevuld met een lange inleiding. In die inleiding staan, vergeleken met de evangelies volgens Matteüs en Lucas, relatief weinig woorden en uitspraken van Jezus, zodat de aandacht van zijn evangelie komt te liggen op zijn wonderen.

De rode draad in dit evangelie is het grote geheim van Jezus, dat niet verklapt mag worden vooraleer Hij sterft. Want Jezus is niet alleen Messias in wat Hij zegt en doet, maar ook in zijn lijden.

Men vermoedt dat zijn evangelie tijdens de paasnacht werd voorgelezen voor de dopelingen. In het kort werd zo voor hen hernomen:
. wie is Jezus?
. hoe kunnen we Hem volgen?
. wat kunnen er de gevolgen van zijn.



Situering in de tijd

Het 'evangelie volgens Marcus' zou in Rome na 70 geschreven zijn, zodat dit evangelie het oudste is van de vier evangelies die in de Bijbel opgenomen zijn. Hierbij zou de schrijver stukken tekst gebruikt hebben die christenen onder elkaar vertelden.
De volgorde van de evangelies in de Bijbel (Matteüs, Marcus, Lucas, Johannes) is dus helemaal niet chronologisch.
Het is ook niet de oudste tekst in het Nieuwe Testament. Een aantal brieven van Paulus zijn ouder dan het evangelie volgens Marcus.



Inhoud

In grote trekken staat het volgende in het evangelie volgens Marcus:

PROLOOG
Johannes de Doper kondigt Jezus aan.

Bij zijn doopsel wordt Jezus 'Mijn liefste zoon' genoemd.
In de woestijn overwint Hij het kwade.
(Met deze bondige voorstelling van wie Jezus is weten de lezers al meer dan de tijdgenoten van Jezus!)


IN GALILEA - Voorstelling van Jezus
. Iemand die geneest (wonderverhalen over Jezus)
. Iemand met gezag (manier van spreken en handelen)
. Iemand met wijsheid (parabels)


ONDERWEG
. Teksten rond brood (= 'beeld' voor Jezus Christus)
Jezus ...
... is de Christus / Messias (samenvatting van de voorgaande hoofdstukken)
... moet veel lijden (aankondiging van de volgende hoofdstukken)
... is de 'liefste zoon'

. Teksten rond de weg (= 'beeld' voor navolging; ‘levensweg’)
Hoe kan men Jezus volgen?
. Hoe moet men omgaan met bezit?
. Hoe kan men gezag uitoefenen?
. Welke gevolgen heeft dat op de relatie man / vrouw?
. Welke gevolgen heeft dat op de relatie ouders / kind?


IN JERUZALEM – De laatste levensweek van Jezus
De honderdman zegt bij zijn dood:
'Inderdaad, die man was Zoon van God!'


EPILOOG
Een engel zegt: 'Hij is verrezen, Hij gaat u voor naar Galilea.'
De leerlingen zijn bang.
In de 2e eeuw werd aan deze epiloog een stuk toegevoegd (Marcus 16, 9-20), omdat men niet kon aannemen dat het abrupte einde van de oorspronkelijke tekst de afsluiting van dit evangelie was.





Marcus en kunst

Leeuw

Marcus Leeuw

In de kunst wordt Marcus symbolisch voorgesteld door een leeuw omdat zijn evangelie begint met het optreden van Johannes de Doper in de woestijn, de plek van de wilde dieren.
Of hij wordt voorgesteld met een leeuw in zijn nabijheid.



Icoon

Icoon Marcus

Deze icoon stelt de schrijvende evangelist Marcus voor. Dat het om Marcus gaat is af te lezen op de icoon zelf (midden boven).



F. HALS

Marcus (midden 17e eeuw)

Hals

olie op doek (68 × 52 cm)
privé collectie


Dit is een zeldzaam religieus werk dat Frans Hals (Antwerpen rond 1683 – Haarlem, augustus 1666) schilderde. Het maakte deel uit van een reeks van de vier evangelisten, waarvan nu de evangelist Johannes ontbreekt.
De leeuw in de achtergrond is het symbool waarmee Marcus wordt weergegeven.





Suggesties

KENNISMAKING MET DE BIJBELTEKST

Het evangelie volgens Marcus

Het evangelie volgens Marcus is het kortste van de vier evangelies. Het is best te doen om dit evangelie in een paar uur na elkaar door te lezen.
Midden in het evangelie stelt Jezus de vraag aan zijn leerlingen: 'Wie zeg jij dat Ik ben?'

- Hoe zou jij die vraag beantwoorden na het lezen van dit evangelie?





DOEN

Wat treft in het evangelie volgens Marcus

De kinderen maken een 'boekje' met vier bladzijden. Op elk van de bladzijden schrijven ze een vers uit het evangelie volgens Marcus dat hen treft.





Marcus in 'Bijbelin1000seconden.be'

Op deze site wordt dieper ingegaan op de volgende teksten die Marcus geschreven heeft:


1
Marcus 1, 1-8: De blijde boodschap
Marcus 1, 7-11: Johannes doopt Jezus
Marcus 1, 12-15: Jezus in de woestijn
Marcus 1, 14-20: Mensen opvissen
Marcus 1, 21-28: In de synagoge van Kafarnaum
Marcus 1, 29-39: De schoonmoeder van Petrus
Marcus 1, 40-45: Jezus geneest een melaatse


2
Marcus 2, 1-12: Jezus geneest een verlamde man
Marcus 2, 13-17: De roeping van Levi
Marcus 2, 18-22: Bruiloftsgasten vasten niet
Marcus 2, 23-28: Aren plukken op een sabbat


3
Marcus 3, 1-6: De man met een vergroeide hand
Marcus 3, 13-19: Zending van de leerlingen
Marcus 3, 20-35: Echte verwantschap


4
Marcus 4, 1-20: De zaaier
Marcus 4, 21-25: De lamp en de maat
Marcus 4, 26-34: Over zaadjes
Marcus 4, 30-32: Het mosterdzaadje
Marcus 4, 35-41: Jezus stilt de storm


5
Marcus 5, 1-20: Jezus geneest een bezeten man
Marcus 5, 21-43: Het dochtertje van Jaïrus en de vrouw die twaalf jaren ziek was


6
Marcus 6, 1-6: Geen profeet in eigen stad
Marcus 6, 7-13: Jezus zendt twaalf leerlingen
Marcus 6, 30-34: Een herder voor zijn schapen
Marcus, 45-52: Jezus wandelt op het water


7
Marcus 7, 1-8.14-15.21-23: Schijnheiligheid
Marcus 7, 24-30: Jezus en een Syrofenicische vrouw
Marcus 7, 31-37: Jezus en de dove man die moeilijk sprak


8
Marcus 8, 2-26: Jezus geneest een blinde in Betsaïda
Marcus 8, 27-35: Wie zegt gij dat Ik ben?
Marcus 8, 34 - 9, 1: Jezus navolgen


9
Marcus 9, 2-10: Jezus op de berg
Marcus 9, 30-37: Wie is de grootste?
Marcus 9, 38-48: Jezus volgen


10
Marcus 10, 2-12: Jezus over man en vrouw
Marcus 10, 13-16: Jezus en de kinderen
Marcus 10, 17-30: De rijke jongeling
Marcus 10, 35-45: De zonen van Zebedeüs
Marcus 10, 46-52: Jezus en Bartimeüs


11
Marcus 11, 1-10: De intocht in Jeruzalem


12
Marcus 12, 28b-34: Het eerste gebod
Marcus 12, 38-44: Jezus en de arme weduwe


13
Marcus 13, 24-32: Wees waakzaam
Marcus 13, 33-37: Wees waakzaam


14
Marcus 14, 1-9: Een vrouw met een flesje kostbare olie
Marcus 14, 12-16.22-26: Het laatste avondmaal
Marcus 14, 12-5, 47: De laatste dagen van Jezus


15
Marcus 15, 33-39; 16, 1-6: Jezus sterft


16
Marcus 16, 1-7: De vrouwen bij het graf
Marcus 16, 15-20: Aan de rechterhand van God