Loading...
 

Heilige Familie A

2 Foto


...page... Wiki page pagination has not been enabled.

Matteüs 2, 13-15; 2, 19-23: De vlucht naar Egypte

De tekst

Waarom aan kinderen vertellen over koning Herodes?

Het is niet omdat herders dichtbij en wijzen uit het oosten Jezus kwamen bezoeken, dat iedereen enthousiast was om de komst van Jezus, de nieuwe koning / redder. Koning Herodes en de Schriftgeleerden in Jeruzalem vertegenwoordigen die minder enthousiaste groep.

Zo vind je in de verhalen rond de geboorte van Jezus de grote lijnen van zijn leven terug:
- Hij had grote aandacht voor wie door de maatschappij in de marginaliteit werd geduwd. (herders)
- Zijn boodschap voor bedoeld voor alle mensen - dus niet voor de joden alleen. (wijzen uit het oosten)
- Zijn aanwezigheid werd niet door iedereen op prijs gesteld. Herodes / Schriftgeleerden. De afwijzende houding tegenover wie Hij was, wat Hij zei en wat Hij deed ligt uiteindelijk aan de basis voor zijn dood op een kruis.

Het is goed dat kinderen al heel jong vernemen dat Jezus niet door iedereen met open armen ontvangen werd. Zo kunnen ze beter sommige reacties in hun omgeving plaatsen: ook vandaag is in hun omgeving niet iedereen even enthousiast over Jezus.



Praktische info

Bij het materiaal dat u op deze site vindt, hoort een map.
'Bijbel in 1000 seconden' bevat een verzameling van ongeveer 227 fiches die stilstaan bij lezingen in het kerkelijk jaar.

Die map is te verkrijgen via: info aan bijbelin1000seconden.be
of via: Uitgeverij Halewijn, Halewijnlaan 92, 2050 Antwerpen
Telefoon: 03/210 08 14; Mail: halewijn.uitgaven aan kerknet.be

De fiche die hoort bij Matteüs 2, 13-15.19-23, bevat:
. De Bijbeltekst, zoals die voorgelezen wordt tijdens de eucharistieviering
. Informatie bij die Bijbeltekst
. De Bijbeltekst die 'Dichter bij de tijd' herschreven werd
. Info bij de betekenis van de tekst




Bij de tekst

Wortels in het Oude Testament

Als Matteüs schrijft: 'Opdat in vervulling zou gaan wat de Heer gesproken had door de profeet ...' verwijst hij impliciet naar de profeet Hosea die zegt: Toen Israël nog jong was, kreeg Ik hem lief en uit Egypte heb Ik mijn zoon geroepen.' (Hosea 11, 1)


Merk op dat in het tweede hoofdstuk van Matteüs de geschiedenis van Israël opgeroepen wordt:
. De moord op de pasgeboren jongetjes in Egypte
. De vlucht naar Egypte
. De dromen van Jozef



De kindermoord

Over de kindermoord van koning Herodes bestaan geen historisch betrouwbare bronnen. Maar zo'n moord past wel in de handelswijze van die wrede koning, ie er niet om verlegen was familieleden te doden.
Dit verhaal staat niet bij Lucas. Hij was geen jood zoals Matteüs, en was daarom minder gevoelig voor de joodse afwijzing van Jezus.
Bovendien associeert Matteüs Jezus met Mozes. Ook Mozes ontsnapte aan een kindermoord.



Solidair

Met het jonge gezin dat naar Egypte vlucht, toont Matteüs de solidariteit van Jezus met zijn volk dat ook naar Egypte moest vluchten om te kunnen overleven?



Een kritische noot

De hogepriesters en de Schriftgeleerden kenden de Schrift en haar antwoorden. Maar, als het erop aankomt, blijkt dat geen rol in hun leven te spelen.
Men kan dus alles weten over de Messias, zonder dat dit het leven kleurt.





Cartoon

Cartoon

Cartoon: Lectrr.be






Bijbel en kunst

P.P. RUBENS

De kindermoord in Betlehem (1610)

Peter Paul Rubens De Kindermoord In Betlehem

Art Gallery of Ontario


Eeuwenlang werd dit werk aan verschillende kunstenaars toegeschreven. In 2001 herkenden specialisten er duidelijk de hand in van P.P. Rubens. Het werk, dat gekocht werd door de Canadese zakenman Ken Thomson, is het duurste schilderij van Rubens.





REMBRANDT Van Rijn

De vlucht naar Egypte

Rembrandt

Typisch voor dit werk van Rembrandt dat hij in 1627 schilderde, is het spel van licht en donker.
De heilige Familie zelf baadt in het licht.
De omgeving is dreigend zwart en kan zo verwijzen naar koning Herodes die het Kind zoekt te doden.





Suggesties

Kleine kinderen

DOEN

Tekening

De kinderen kleuren de volgende tekening, of gebruiken ze als inspiratie om na te tekenen.

http://members.home.nl/ebonderwijs/eb1/kerst/kleurkerst/vluchten.htm





Grote kinderen

EVEN TESTEN

Om in te vullen: vluchten om te leven

Wat weet je over de volgende personen:
Jozef, Maria, Jezus, engel, wijzen, koning Herodes, soldaten.


Schrijf hun namen op de juiste plaats in de tekst.

Na het vertrek van de wijzen, verschijnt er een ............................. in een droom aan ...................
Hij zegt: 'Sta op, neem het Kind en zijn moeder en vlucht naar Egypte. Blijf daar tot Ik u waarschuw, want ....................................................... zoekt het Kind om het te doden.'
.......................staat op.
Midden in de nacht vlucht hij met ....................... en ......................... naar Egypte. Wanneer ................................................ door heeft
dat de .......................... hem bedrogen hebben, wordt hij woedend.
Hij zegt tegen zijn ...............................:
'Ga alle jongetjes die minder dan twee jaar oud zijn doden in Betlehem en omgeving.'
Die leeftijd kon hij opmaken uit de informatie die de wijzen hem gaven.

Na de dood van ............................. verschijnt in Egypte
een ........................... in een droom aan .......................
Hij zegt: 'Sta op, neem het Kind en zijn moeder en ga terug naar het land Israël.
Want ............................................... die het Kind wilde doden, is gestorven.'
............................ staat op
en keert samen met ........................... en .................... terug naar Galilea.


Klik hier voor een kant en klaar werkblad.





ACTUALISEREN

Een bezorgde papa

Koning Herodes wil Jezus doden. Daarom gaat Jozef met Maria en Jezus naar Egypte.
Wat een papa al niet overheeft voor het welzijn van zijn zoon!

Vraag aan de kinderen:
- Hoe toont je papa dat hij van je houdt?
In bepaalde gevallen is het wellicht nodig die vraag uit te breiden naar iedereen die zich als een 'papa' gedraagt tegenover een kind (vriend van de moeder, opa, oom, grote broer).



Op de vlucht

Niet echt een opbeurend verhaal, dit stukje evangelie:
mensen die in het holst van de nacht moeten vluchten omdat hun leven bedreigd wordt.
Jammer genoeg blijft zoiets actueel.
Een gelegenheid om het met de kinderen te hebben over vluchtelingen
en de manier waarop wij hun een voorlopige veilige thuishaven kunnen bieden.





Jongeren

ACTUALISEREN

Wereldwijd op vlucht

Mensen gaan op vlucht om heel wat redenen:
. er is oorlog
. ze werden het slachtoffer van een natuurramp (overstroming, vulkaanuitbarsting...)
. er is hongersnood
. een politiek regime ligt hen dwars
. er is armoede
Laat de jongeren hun blik werpen op een wereldkaart en er op aanduiden in welke gebieden mensen om welke redenen dan ook op de vlucht slaan.

Lees het evangelie van deze zondag voor.
Jozef, Maria en Jezus waren in zekere zin politieke vluchtelingen die asiel vonden in Egypte.
(Bijbelvaste jongeren herkennen hier de 'trek' van de broers van Jozef naar Egypte, omdat hun land hongersnood kende)


'Bespreek'
- Vinden alle vluchtelingen asiel?
- Hoe zou dat komen?
- Hoe zou onze maatschappij hierop het best kunnen reageren?





REFLECTEREN

Elfje

Maak een 'elfje' waarvan het eerste woord is:
VLUCHTEN
Meer info: zie: Dichten: Mogelijkheden - elf

Of Maak een gedicht waarvan elke zin begint met een letter van VLUCHTELING.
V......................................................................................................................................................
L......................................................................................................................................................
U......................................................................................................................................................
C......................................................................................................................................................
H......................................................................................................................................................
T......................................................................................................................................................
E......................................................................................................................................................
L......................................................................................................................................................
I......................................................................................................................................................
N......................................................................................................................................................
G......................................................................................................................................................


TIP
Bij het maken van een gedicht is het aan te raden eerst een brainstorm te houden van alle woorden die opkomen bij het horen van 'vluchten' of 'vluchteling'.





Overwegingen

Frans Mistiaen sj

Een gezin waar "dank u" en "alstublieft" wordt gezegd

De heilige Familie is een gezin
dat zich, onmiddellijk na de geboorte van het Kind,
al moet beveiligen tegen de dreigende gevaren.
Vreugde en zorgen gaan er samen.
Is het eigenlijk niet zo in elke familie?
Als Gods Liefde komt wonen onder de mensen
dan is het blijkbaar geen gemakkelijke liefde, maar een liefde die,
vanaf het begin, getekend is door de strijd tegen onmacht en pijn.
Maar blijkbaar bloeit juist daarin de echte liefde open,
nl. de dankbare en zichzelf-gevende liefde,
die mensen zo diep gelukkig maakt.
 
De heilige Familie is een echt gezin
omdat het Kind er centraal staat.
Al het mogelijke wordt gedaan
voor de bescherming van het Kind en Zijn Moeder.
Dit klinkt als een heel moderne opdracht
voor onze maatschappij van vandaag:
"Al het mogelijke doen
voor de bescherming van het kind en zijn moeder."
 
Ook in onze tijd hebben wij kinderen echt nodig.
Maar allerlei omstandigheden, waarin jongvolwassenen
op onze dagen tot een liefdesrelatie komen,
worden als verschoning aangehaald
om het ontvangen van een kind uit te stellen of zelfs te verhinderen.
Men zegt dat de studies moeten voorgaan
of dat het moderne beroepsleven veel te druk is;
dat men eerst toch wat moet kunnen reizen
of dat de toekomst veel te onzeker is.
Sommige redenen lijken redelijk.
Zijn zij het wel?
Jonge gehuwden durven zeggen:
"Wij voelen ons psychologisch nog niet rijp voor een kind!",
terwijl zij op andere gebieden integendeel bewijzen
dat zij reeds grote verantwoordelijkheid kunnen dragen.
In feite is men bang risico te nemen,
té bang wellicht in onze tijd.
 
Een kind ontvangen en laten geboren worden, vraagt inderdaad
grote edelmoedigheid en veel toewijding, met risico’s.
Het is een engagement waarvan men de inhoud niet volledig kent,
waarvan men de toekomst niet zelf volledig kan bepalen.
Men neemt immers geen knuffeldier op,
maar een persoonlijkheid die, ondanks de beste zorgen,
al heel vlug zijn eigen weg zal gaan.
Jonge ouders die een kind ontvangen kiezen dus voor een liefde
die, vanaf het begin, getekend is door onmacht en pijn.
 
Wie kan onze jonge koppels ervan overtuigen
dat zo'n investering echt de moeite waard is,
dat zo'n zichzelf-vergetende liefde
juist de bron kan worden van hun diepste vreugde?
Alleen het duidelijk geluk van de gezinnen zelf kan dat!
 
Welnu, bij de geboorte van een kind
maken jonge ouders een echt religieuze ervaring mee.
Zij voelen aan dat zij hun kind, niet zozeer verwekken of maken,
maar veeleer krijgen en ontvangen.
Zij zijn dankbaar. Ook wel heel fier, maar vooral dankbaar.
Zo merken wij dat een kind, hoe onooglijk klein het nog is,
zijn ouders eigenlijk beweegt tot iets zeer fundamenteels:
nl. "dank u" te zeggen tegen elkaar en tegen de Heer van het leven.
Echt dankbaar zijn, dat bezorgt jonge ouders zo'n diepe vreugde.
 
En dit is nu juist de meest fundamentele religieuze ervaring:
"Dank u" zeggen voor het leven dat men krijgt.
Het eigen bestaan niet beschouwen als een menselijke prestatie
waarover men zelf mag beschikken, maar
als een ontvangen geschenk, waarvoor men dankbaar is en blijft.
Ook te midden van moeilijkheden en tegenkantingen,
toch déze grondhouding blijven bewaren:
“dank u God voor het leven!”
Dat leert het kind aan zijn ouders als het geboren wordt.
 
En later gaan gelovige ouders dát vooral weer aan die kinderen
verder leren: ‘niet vergeten “dank u” te zeggen!’.
Telkens als zij iets krijgen,
moet er een kleine “dank u” worden gehoord.
Dat kleine "dank u" is van zo’n groot belang.
Het is het teken van het grote "dank u" tot de Heer van het leven
in het hart van een gelovig gezin.
Maar een kind zal aan zijn ouders nog iets leren.
Eenmaal geboren gaat het kind
bij diegenen die rond zijn wieg staan geweldige krachten losslaan.
Ouders worden ertoe gebracht,
met ontzaglijke opoffering van eigen ontspanning en rust
voor het kind te zorgen, dag en nacht. Wat een toewijding!
Het kind leert zijn ouders zichzelf te vergeten, te delen en te geven,
zonder te rekenen en te tellen, maar graag en gul.
Natuurlijk deden zij dat reeds tegenover elkaar.
Maar nu gaan zij het doen voor iemand
wiens karakter zij niet kennen,
voor iemand die zij niet kozen op basis van wederzijdse sympathie.
De liefde van de ouders wordt dus verdiept
door hun opofferende zorg voor de lieve, onbekende derde.
Hun liefde wordt tastbaar zichzelf-vergetende gave.
Dan ervaren zij aan de lijve
dat "gratis geven" zo diep gelukkig maakt.
 
En later gaan gelovige ouders
ook dát aan hun kinderen verder leren:
‘niet vergeten ook te geven, steeds ook "alstublieft" te zeggen!’.
Telkens als zij iets krijgen,
moet er niet alleen “dank u” worden gezegd,
maar moet er ook gedeeld worden, met broertjes en zusjes
en ook soms met de verre kinderen die minder kansen kregen.
Dat kleine "alstublieft" van het gulle mee-delen
is het teken dat men leeft in een christelijk gezin.
 
Wat is het verschil tussen een gelovige en een ongelovige familie?
Voor mij is het antwoord duidelijk:
"danken" en "geven".
Die levenshouding zullen gelovige ouders prioritair
aan hun opgroeiende kinderen aanleren,
wel wetend dat zij dat juist
nergens anders zo goed hebben geleerd
dan van hun kind zelf, toen het hun leven binnenkwam.
Een christelijk gezin is een gezin waar de onmacht en de pijn,
die de echte liefde onvermijdelijk tekent,
overstemd worden door de diepe vreugde
van het steeds herhaalde en hoorbare "dank u" en "alstublieft".



Marc Gallant, trappist (Orval)

Vluchteling (2014)

Het eeuwig Woord van God is eens een kind geweest. En een kind heeft een familie nodig om mens te leren zijn, om er zich, in een klimaat van genegenheid, te openen voor het meest delicate, het meest innerlijke wat de mens verworven heeft. Het Woord van God heeft, in een familie, onze mensentaal geleerd. Om in staat te zijn ons te leren “Vader” zeggen tegen God, komt de Zoon Gods leren “moeder” en “vader” zeggen tegen mensen. Hij komt ervaren wat leven is in een mensenfamilie, om ons te leren leven in zijn goddelijke familie. Dat is, in het kort, het aspect van de menswording dat ons vandaag ter overweging aangeboden wordt.

Het is treffend dat God, om onder ons te komen, niet gekozen heeft voor een bevoorrechte of sociaal vooraanstaande familie. Daar de Bijbel geen boek is van Wetenschap of Geschiedenis, gebruiken de evangelisten de feiten die ze verhalen om er Gods plan mee uit te drukken. Lucas en Matteüs halen ons die feiten aan die de problemen tonen waarmee Jezus’ komst zijn familie heeft belast. Marcus van zijn kant signaleert ons de onenigheid die Jezus’ prediking heeft teweeg gebracht in zijn familie (Marcus 3, 21), die overigens niet in hem geloofde, zegt Johannes (Johannes 7, 5). Het is een moeilijk begin. Zijn moeder en zijn aangenomen vader zijn reeds in een onmogelijk parket als gevolg van zijn onbegrijpelijke ontvangenis. Daarna maken zij zijn geboorte mee, op reis, in complete ontbering, om vervolgens te moeten gaan vluchten om hun hachje te redden.

En zo komt de familie van Jezus terecht in de mensenstroom van vluchtelingen, die alles moeten achterlaten en op weg gaan zoals Abraham “die niet wist naar waar hij ging” (Hebreeën 11,8). Op onbekende wegen, naar een bestemming waar niemand hen verwacht, zonder beschutting, met al hun bezit op de rug en een kindje in de armen: dat was het lot van de familie die wij vandaag vieren.

God is onder ons de meest onterfden komen vervoegen. Jezus is in de lijn van zijn voorvaders: Abraham, Isaak en Jacob hebben tijdens hun leven moeten vluchten omwille van de hongersnood (Genesis 12, 10; 26, 1; 42, 1-2). Wij zouden ze vandaag economische vluchtelingen noemen. Later heeft Mozes, na een Egyptenaar te hebben gedood, moeten vluchten voor Farao (Exodus 2,11-15). Hij is een Bijbels voorbeeld van politieke vluchteling. David achtervolgd door koning Saül was dat ook (1 Samuel 19 tot 31). Als waardige ‘zoon van David’, moet Jezus voor koning Herodes vluchten. Hij herbeleeft tevens wat God aan zijn voorvader Jacob had gezegd: “Ik ben het die met u naar het land van Egypte zal afdalen, Ik ben het die u ook van uit Egypte zal doen terugkomen” (Genesis 46, 5). Jezus zet zijn voetstappen in het spoor van de patriarchen. Maar intussen zijn het zijn ouders die Hem moeten dragen. De saga van Jezus is mogelijk geworden, dank zij het gemeenschappelijke geloof van zijn ouders. Het geloof van zijn moeder: “Mij geschiede naar uw woord” (Lucas 1,38), heeft het hem mogelijk gemaakt in onze wereld te komen. Om steeds daadkrachtig op te treden vond Jozef de kracht in zijn liefde voor Maria en haar kind, en in zijn vertrouwen in het woord dat God tot hem liet komen. Zo kon hij de stabiliteit van de familie en de zekerheid van het kind en zijn moeder waarborgen doorheen al de moeilijkheden die het gezin moest trotseren.

In het huwelijk zijn de echtgenoten door God aan elkaar verbonden, zal Jezus later aan zijn leerlingen zeggen (Marcus 10,9). In het gezin van Nazaret was Hijzelf de band tussen Maria en Jozef.