Loading...
 

Marcus 2, 23-28


...page... Wiki page pagination has not been enabled.

AREN PLUKKEN OP EEN SABBAT - Marcus 2, 23-28

Stilstaan bij enkele woorden uit de tekst

Aren plukken
Volgens de wet mocht men niet oogsten op sabbat.
De farizeeërs waren erop gericht de wet tot in de puntjes uit te voeren. Zo vonden ze dat ‘aren plukken’ onder dit verbod viel.
Ze verloren daarbij uit het oog dat het doel niet de wet is, maar de liefde voor God en de naaste.


Toonbroden
In het heilige der heilige van de tempel in Jeruzalem werden elke twaalf broden gelegd. Ze symboliseerden de twaalf stammen van Israël. Alleen priesters mochten ze eten


Sabbat
Bij de joden is de zevende dag van de week, de sabbat, een dag van rust en van feest.
Net zoals God bij het scheppen van hemel en aarde de zevende dag rustte, houden de joden op met werken op sabbat.
Farizeeën en schriftgeleerden wilden dat alle joden deze rust op sabbat goed zouden respecteren. Om deze rustdag veilig te stellen legden ze een lijst aan van wat men niet mocht doen op sabbat. (Bijvoorbeeld: men mocht niet oogsten) Zo kon men God beter loven en had men tijd om zijn woord te beluisteren.
Toen Jezus leefde, had men rond die wet zoveel precieze voorschriften gesponnen, dat dit gebod bijzonder ingewikkeld werd. Zo kwam het dat de sabbat ervaren eerder als een last werd ervaren dan als een geschenk van God.

Wat de sabbat is voor de joden, is de zondag geworden voor de christenen.



Stilstaan bij de tekst

In twee gevallen doen mensen hier iets wat volgens de wet niet mag:
. David en zijn soldaten eten van de offerbroden in de tempel
. De leerlingen van Jezus plukken aren op een sabbat.

Toch wordt dit toegelaten:
. Ten tijde van David, met als argument dat in noodsituaties wetten kunnen en mogen doorbroken worden. (‘Nood breekt wet’)
. Ten tijde van Jezus, waarbij duidelijk wordt dat de geest van de wet belangrijker is dan de letter van de wet. Het plukken van enkele aren is niet te vergelijken met het oogsten van een veld. Als je op sabbat honger hebt, dan mag je wel enkele aren plukken om zijn honger te stillen.

Een wet is nooit zo absoluut, dat er geen uitzonderingen kunnen zijn. Het is niet omdat de wet zegt dat iets goed of slecht is dat dat daarom ook zo is in een concrete situatie. Want Jezus zegt: “De sabbat is gemaakt voor de mens”. Hiermee zegt Hij dat de mens belangrijker is dan de sabbat en de wetten die er omheen werden geweven. Een wet is uiteindelijk niet gemaakt om een last te zijn voor de mens, maar als hulp.



Interessant om weten

In de parabel van de barmhartige Samaritaan (Lucas 10, 25-37) zegt Jezus met een verhaal hetzelfde als in Marcus 2, 23 – 28
De omstanders wisten dat de priester en de leviet de neergeslagen man niet konden helpen als ze zich hielden aan de wetten van de tempel. De Samaritaan echter ...



Dichter bij de tijd

Op een dag – het was sabbat –
wandelt Jezus met zijn leerlingen door de korenvelden.
Onderweg beginnen zijn leerlingen aren te plukken.
Een paar Farizeeën zien dat en spreken Jezus aan:
- Kijk eens, ze doen iets wat niet mag op sabbat.
Jezus antwoordt:
- Ik zal jullie eens iets vertellen over onze koning David...
Op een dag waren hij en zijn soldaten totaal uitgehongerd.
Nergens vonden ze een kruimel brood.
Toen ging David zomaar de tempel binnen
naar het heilige der heiligen,
een plaats waar alleen de hogepriester mocht komen.
Daar nam hij van de offerbroden en at die op.
Hij nam er ook om aan zijn soldaten te geven.

En Jezus zei:
- De sabbat is gemaakt voor de mens
en niet de mens voor de sabbat.
Daarom is de Mensenzoon ook heer van de sabbat.





Suggesties

Grote kinderen

INFORMEREN

De sabbat bij de joden

Op sabbat, de zevende dag van de week, rusten de joden uit van zes dagen werk. Ze vieren dan dat God hen uit de slavernij bevrijd heeft, en maken tijd voor God, voor zichzelf en voor hun medemensen. Ze inspireren zich hierbij op het verhaal over de schepping in de bijbel, waarbij God in zes dagen de wereld schiep en de zevende dag niets deed zodat hij kon uitrusten van zijn werk. Farizeeën en schriftgeleerden wilden dat alle joden deze rust op sabbat goed zouden respecteren. Daarom maakten ze een boel wetten om deze rustdag veilig te stellen. Werken op sabbat mocht dus niet. Toen Jezus leefde hadden ze reeds zovele wetten en wetjes gemaakt, dat niemand de sabbat nog zag als een geschenk van God.

Gewetensvol handelen is op deze achtergrond: op sabbat niets doen wat door de wet verboden wordt. Tot op dit niveau kunnen de kinderen volgen: wetten zijn er om nageleefd te worden. Als men zo handelt, handelt men goed. Maar ...





EVEN TESTEN

Wie zegt wat?

Kies uit de volgende lijst: priester - Jezus – leerlingen – David – farizeeër – soldaten.

- 'Wij hebben honger.'
- 'Dit is heilig brood. Maar neem het want er is geen ander.'
- 'Het is niet omdat het sabbat is, dat je honger moet lijden.'
- 'Jullie plukken aren op sabbat. Dat is strafbaar!'
- 'Ik dank je, want anders moesten we honger lijden'





VERDIEPEN

Gesprek bij de tekst uit de Bijbel

- Wat was in deze twee situaties verboden?
- Waarom hielden David en Jezus geen rekening met dat verbod?
Probeer met je eigen woorden te zeggen wat Jezus bedoelt met: ‘De sabbat is gemaakt voor de mens.


BELANGRIJK
Het dubbele verhaal, geeft aan dat gewetensvol handelen nog verder gaat dan het opvolgen van wetten.





INLEVEN

Julie valt

Die ochtend was de weg spiegelglad.
Julie, Marie, Lara en ik hielden elkaar bij de hand.
Heel voorzichtig schuifelden we over de stoep.
Plotseling gleed Julie uit. Ze kwam bovenop haar been terecht.
We gierden het uit. Tot we Julies gezicht opmerkten.
Haar ogen stonden vol tranen.
Ze probeerde op te staan,
maar ze zakte telkens weer door haar knieën.
Ze kreunde van de pijn.
- Je moet terug naar huis. De dokter moet komen, zei Marie.
- Dat kan niet. Zo ver raak ik nooit, huilde Julie.
Marie duwde haar schooltas en die van Julie in de handen van Lara:
- Ik ga met haar terug naar huis. Als ze op mij steunt, komen we er wel.
Zorg jij voor de schooltassen, Lara?
- Ah nee, zoiets mag niet. Straks kom je te laat op school en dat mag niet!
- Wel dan ben ik te laat, riep Marie. Of laten we Julie in de kou zitten?
Ga jij maar naar school ...



- Wie reageert op de goede manier?
Leg uit waarom.
- Wie reageert niet op de goede manier?
Leg uit waarom.



Correctiesleutel
Wie reageert op de goede manier?
Hierbij zijn verschillende antwoorden goed:

“De dokter moet komen”
= goed, want dat meisje heeft de ernst van de situatie gezien en reageert op een volwassen manier.

“Ik ga met haar terug naar huis”
= goed, want hieruit blijkt de zorg voor haar vriendin

“Ik kan hier niet blijven, want straks kom ik te laat op school”
= slecht
Op het eerste zicht kunnen kinderen dit ook een goede reactie vinden, want ze mogen niet te laat komen op school (= wet), maar vanuit het verhaal gebaseerd op Marcus 2, 23-28 weten ze dat in noodsituaties de mens belangrijker is dan de wet.





REFLECTEREN

Geweten

Geweten
Als men zegt dat mensen een geweten hebben, wil dat zeggen dat ze in zichzelf beseffen wat goed en kwaad is.
Het geweten van christenen zegt dat de liefde voor de medemens het belangrijkste is. Of die medemens een vriend, een vreemdeling of een vijand is, heeft geen belang.


- Ken je een situatie waarin je eerst niet goed weet wat je moest doen?
De kinderen vertellen die situatie of beelden die uit.
Bespreek nadien of ‘goed handelen’ in dit geval handelen was volgens de wetten of volgens het geweten.

Mogelijke vragen:
- Heb je ook al eens meegemaakt dat ‘goed doen’ niet overeen kwam met regels of wetten?
- Heb je zelf ook al eens iets meegemaakt waarbij je geweten iets anders zegt dan een wet of een reglement. Dat was toen ...
- 'Goed doen' komt niet altijd met de regels of de wet overeen. Heb je dat wel eens meegemaakt?


BELANGRIJK
Het geweten wordt gevormd door het navolgen van de wet. Maar soms moet het geweten loskomen van die wet wanneer het gaat om de liefde voor de medemens.





Overweging

J. Brugman

(J. BRUGMAN, Prettige zondag, Kinderwoorddiensten voor het jaar B, Gooi en sticht, 1993, p. 108

“Er zijn mensen die angstvallig vasthouden aan wetten en regels. Soms zelfs ten koste van hun eigen geluk en dat van anderen. Ze gehoorzamen de Wet zonder na te denken en gebruiken hun eigen gezonde verstand niet.
Het vasthouden aan regels geeft natuurlijk wel een stuk veiligheid en zekerheid. Je weet precies wat wel en niet mag. Je kunt geen scheve schaats rijden! Maar wetten zijn gemaakt voor het geluk van de mensheid en dat zien die wetsgetrouwen wel eens over het hoofd. Ze denken niet na waarom die wetten aan ons zijn gegeven en waar het ten diepste om gaat. In ons verhaal vergeten ze dat de sabbat bedoeld is om je bewust te worden van Gods schepping en van het Verbond dat God met Israël sloot. Dat houdt in dat wij daardoor medeverantwoordelijk zijn geworden voor Gods schepping, voor de mens op deze aarde.
Dat is wel even een andere invulling dan wat die farizeeën ervan maakten: braaf de regeltjes in je hoofd prenten!”