Loading...
 

TYRUS

Tyre1


…page…

Eerste kennismaking

Waar?

Kaart
Google maps

Tyrus, een oude Fenicische havenstad in het zuiden van Libanon, lag aan de Middellandse Zee, 40 km ten zuiden van Sidon.



Over de naam van de stad

Tyr komt van een woord dat 'rots' betekent (Sor). Tyrus werd namelijk op rotsen gebouwd.
In de oudheid waren er twee steden: Tyrus op het vasteland en Tyrus op de rotsen, op een eiland zowat 800 meter vóór de kust.
De moderne Arabische naam voor Tyrus is Sur, Sour, Es-Soer of Svur.



Meer over Tyrus

Volgens Herodotos werd Tyrus gesticht rond 2700 voor Christus op een 1600 m lang eiland op ongeveer 800 m van de kust van de Middellandse Zee.

In de tijd van koning Salomo was Tyrus een belangrijk handelscentrum, waar de koning materialen kocht voor de bouw van de tempel in Jeruzalem. De rijkdom van de stad zorgde voor de bloei van kunst en cultuur.

Toen Herodotos leefde, was Tyrus een van de stadstaten van de Feniciërs, die de handelsroutes op zee domineerden. Die Feniciërs spraken een Semitische taal, verwant aan het Hebreeuws en het Kanaänitisch.

Sinds Alexander de Grote is het eiland met het vasteland verbonden. Hij verbond de stad met het land via een dam, waarmee hij de stad kon belegeren.

Onder keizer Augustus kende Tyrus een grote welvaart. Hiervan getuigen indrukwekkende ruïnes: laan met zuilen, mozaïeken en beeldhouwwerken, een circus, een grote triomfboog, thermen, een Byzantijnse basilica en een necropolis.

Sur

Tyrus Libanon Tyros Stadt Sehenswuerdigkeiten Marked

TYRusCIRCus

Deze renbaan uit de tweede eeuw na Christus is één va de grootste uit de Romeinse tijd.




Paulus en Tyrus

Paulus verbleef een week bij de christenen van Tyrus, toen hij onderweg was van Jeruzalem naar Rome (derde reis van Paulus).



Actuele situatie

De stad die nu Sur, Sour, Es-Soer of Svur genoemd wordt, ligt nu op minder dan twintig kilometer van de grens met Israël en is de vierde grootste stad van Libanon.

Harbor Sour





Wetenswaardigheden

Van eiland naar schiereiland

Image

Toen Alexander de Grote in 333 voor Christus met zijn leger de stad op het eiland wilde veroveren, lukte hem dat niet. Na een beleg van zeven maanden liet hij het puin van de stad op het vasteland in zee gooien zodat er een 60 meter brede ‘brug’ ontstond naar het eiland. Daarna trok hij die ‘brug’ over om de stad in te nemen. Hierbij sneuvelden 8000 Tyriërs. Inwoners die niet gevlucht waren, werden gevangen genomen. Kinderen en vrouwen (30 000?) werden verkocht als slaaf, de mannen (2000?) werden gekruisigd.
Later werd Tyrus door verzanding stilaan een schiereiland.



Godsdienst in Tyrus

Kanaänitische godsdienst
De godsdienst in Tyrus had kenmerken van de Kanaänitische godsdienst. De belangrijkste goden waren:


. de stadsgod Melkart
(‘De koning van de stad’ ‘Melk’ = koning; ‘kart’ = stad').
Zijn cultus was over het hele Middellandse zeegebied te vinden. Grieken en Romeinen identificeerden hem met Heracles/Hercules.

Melkart MelkartX


De Feniciërs gaven de rotsen aan weerszijden van de Straat van Gibraltar de naam: ‘de Zuilen van Melkart’. De Grieken noemden ze ‘de Zuilen van Herakles’
Melkart werd ook in Cartago vereerd, een stad die door de Feniciërs gesticht werd.

Tyre Tempel

Ruïnes van de Melkart-tempel te Tyrus


Volgens Herodotos, die Tyrus bezocht in de vijfde eeuw voor Christus, was de Melkart-tempel een van de rijkste van Azië. Priesters van Melkart vertelden hem dat de tempel 2300 jaar eerder werd gebouwd (2750 voor Christus). Deze tempel is te vinden in de buurt van de oude Egyptische haven ten zuiden van de stad, die nu helemaal verzand is.


. de vruchtbaarheidsgodin Astarte of Asjera

Asherah Astarte



. de hemelgod Baäl-Samem die later met Zeus Olympus vereenzelvigd werd.
Baal


De verering van deze goden hield stand tot ver in de Romeinse keizertijd.




Jodendom
In Tyrus verbleven ook joden die herhaaldelijk hevig vervolgd werden.




Christendom
Rond 55 na Christus waren in Tyrus ook christenen. Paulus was bij hen op een van zijn reizen zeven dagen te gast (Handelingen 21, 3-6).



Izebel

Izebel, een Fenicische prinses, was de dochter van Ethbaäl / Ithobaäl, koning van Tyrus van 887 tot 856 voor Christus. Hij bekleedde het ambt van priester van Astarte. Tijdens zijn regering breidde Tyrus zijn macht uit over het zuiden van Fenicië.
Izebel trouwde met Achab, een koning uit het Noordrijk / Israël, met wie haar vader nauwe contacten onderhield. Onder invloed van zijn huwelijk met Izebel, werd Achab Jahweh afvallig ten gunste van de Tyrische god Melkart.



Purper

De god Melkart wandelde op het strand
samen met zijn geliefde Tyros.
Zijn hond wandelde mee en vond een schelp van Murex.
Hij beet erop.
Een weinig later kleurden zijn kaken purper.
Het meisje keek verrast en vroeg aan haar geliefde:
‘Wil je mij een jurk geven met de schoonheid van deze kleur?’

Zo kwam het dat de minnaar
een groot aantal Murex-schelpen verzamelde
om er een purperen jurk van te laten maken.

(Deze mythe schrijft de ontdekking van het purper toe aan de god Melkart, die de Grieken kennen onder de naam Hercules'')



Tyrus was in de oudheid bekend voor de productie van purper, een kleur gewonnen uit een kliertje van twee soorten zeeslakken.
Purperslak

Een groot aantal van die kliertjes werd samen met zout en urine in een pot gemengd en daarna gekookt en ingedikt tot een verfmassa, die onbeschrijflijk stonk. Voor een halve kilo verfmassa moest men 30 000 purperslakken opduiken (zoals parelvissers nu parels opduiken). Daarmee kon men vier gram zuivere kleurstof maken.
Tegenwoordig (2017) vraagt men voor die kleurstof 2500 euro per gram. Die hoge kostprijs zorgde er vroeger voor dat purperen kleding alleen gedragen werd door koningen, keizers en vermogende burgers. Zo werd purper een teken van rijkdom en aanzien.

Purperx





Tyrus in de Bijbel

Marcus 7, 24-30: Jezus en een Syro-Fenicische vrouw
Marcus heeft het over Syro-Fenicië om verwarring te vermijden met Fenicië in Afrika.

Handelingen 21, 1-14: Naar Jeruzalem