.

Wie was hij?

Leven

Nabopolassar, die de stichter was van het Neo-Babylonische Rijk en regeerde van 626 tot 605 voor Christus. Zijn oudste zoon Nebukadnessar werd geboren rond 642 voor Christus. Nog tijdens het bewind van zijn vader was hij hogepriester van de Eanna-tempel in Uruk onder de titel ‘Kudurru’.
Na de dood van zijn vader Nabopolassar werd hij de tweede koning van het Neo-Babylonische Rijk.Hij regeerde van 15 augustus 605 voor Christus tot zijn eigen dood op 7 oktober 562 voor Christus en werd zo de langst regerende koning van de Neo-Babylonische dynastie. Over zijn persoonlijkheid weet men zo goed als niets.

Naam

De naam Nebukadnessar zou betekenen:
‘Nabu (god van wijsheid en schrift), bescherm de oudste zoon!’
of ‘Nabu, bescherm de grenzen!’

Bouwer

Nebukadnessar liet zijn land herstellen dat door oorlog was verwoest. Hij richtte veel religieuze gebouwen van Babylon op en liet de paleizen (Hangende tuinen) en het ceremoniële centrum (tempel van Marduk, processiestraat, Isjtarpoort … ) renoveren.

Militaire activiteiten

Zijn belangrijkste overwinning als kroonprins was de Slag bij Karchemish in 605 voor Christus die de Egyptenaren verpletterende verloren. Bij die slag was hij de enige commandant van het Babylonische leger, omdat zijn vader in Babylon bleef, wellicht vanwege ziekte. Door die overwinning kwamen Syrië en Israël onder controle van het Neo-Babylonische Rijk dat uitgroeide tot de belangrijkste macht van het oude Nabije Oosten.

In 587 voor Christus verwoeste Nebukadnessar Jeruzalem en het koninkrijk Juda en deporteerde een groot deel van de bevolking naar Babylon (Babylonische ballingschap).

Nebukadnessar in de Bijbel

Verwoesting van Jeruzalem

In het derde regeringsjaar van koning Jojakim van Juda belegerde Nebukadnessar de stad Jeruzalem en nam veel Joden gevangen. Na verscheidene belegeringen verwoestte hij de stad.

Jeremia

Jeremia 21-52 heeft het over de tijd tussen het wegvoeren van de eerste ballingen door Nebukadnessar en zijn uiteindelijke verovering en verwoesting van Jeruzalem.
Profeten zeiden tegen de mensen dat dit een slecht moment was dat voorbij zou gaan.
In Jeruzalem echter pleitte de profeet Jeremia voor onderwerping aan de Babyloniërs. De belangrijkste vraag was voor hem niet of men politiek onafhankelijk was, maar of men rechtvaardig was en de wil van God respecteerde. Maar Jeremia werd 'verrader van het vaderland' genoemd.

Het boek Jeremia noemt Nebukadnessar de ‘leeuw’ en de ‘vernietiger van naties’, maar ook drie keer 'mijn dienaar', een titel die meestal alleen geeft aan Jakob en David. Het kan dat die titel later toegevoegd werd, omdat ze ontbreekt in de Griekse vertaling van het Oude Testament (Septuagint). Het kan ook dat ze toegevoegd werd omdat men de wreedheid van Nebukadnessar zag als een middel om het plan van God te realiseren.

Ezechiël

De profeet Ezechiël klaagde in zijn profetieën de politiek aan van Sedekia, de koning van Juda. Die rebelleerde tegen Babylon en zocht steun bij Egypte, terwijl Juda een vazalstaat van Babylonië was. Als reactie verwoestte Nebukadnessar Jeruzalem (598) en stuurde de inwoners van de stad als ballingen naar Babylon.

In Babylon zei Ezechiël hetzelfde als Jeremia tegen zijn volksgenoten waarmee hij werd weggevoerd. Maar dat haalde niets uit. In het geheim bereidden ze zich voor om hun broeders te verwelkomen als bevrijders. In 587 zagen ze hen komen, uitgeput na een mars van 1500 kilometer, met in hun midden een koning met uitgestoken ogen, die als laatste beeld op zijn netvlies dat van zijn vermoorde zoons bewaarde.

Daniël

In het boek Daniël is Nebukadnessar vooral een despotisch heerser en Daniël een van de ballingen die hij wegvoerde en aan zijn hof diende.

Toen de koning in zijn tweede regeringsjaar droomde over een beeld, dat bestond uit goud, zilver, brons, ijzer en klei, zei Daniël hem dat dit beeld de opkomst en de val van vier koninkrijken symboliseerde. Dankbaar voor die uitleg overlaadde Nebukadnessar hem met geschenken, benoemde hij hem tot gouverneur van de ‘provincie Babylon’ en maakt hem tot leider van de wijzen van zijn rijk. (Daniël 2).

Later liet Nebukadnessar een groot afgodsbeeld oprichten om bij een publieke ceremonie te aanbidden. Drie Judeeërs weigerden dat te doen. De koning liet hen in een vurige oven werpen. Daar werden ze beschermd door een engel en er op wonderbare wijze uit bevrijd. Daarop erkende Nebukadnessar God als de ‘heer der koningen’ en ‘god van de goden". (Daniël 3).

Daniël verklaarde nog een droom over een enorme boom (Daniël 4). Terwijl de koning een jaar later pochte over zijn prestaties, ontnam God hem zijn koningschap: hij verloor zijn verstand en leefde zeven jaar als een wild dier. Hij genas toen hij God prees.
Maar … over de ziekte en het interregnum is niets terug te vinden in Babylonische bronnen, tenzij dit verhaal gebaseerd was op de waanzin van Nabonidus, de laatste koning van het Neo-Babylonische Rijk, die regeerde van 556 tot 539 voor Christus.

Bijbel en kunst

Muziek

Nabucco - Verdi

In 1842 schreef de Italiaanse componist Giuseppe Verdi de opera Nabucco, waarvan het libretto deels gebaseerd is op de verhalen over Nebukadnessar II in het Oude Testament.

Libretto

1e bedrijf
De Joden in Jeruzalem worden aangevallen door Nabucco. Zijn vermeende dochter Abigail wil de macht grijpen en koestert een persoonlijke wrok tegen de Joodse Ismael, die haar liefde niet beantwoordt, omdat hij verliefd is op haar jongere zus Fenena.

2e bedrijf
Nabucco verovert de stad en verklaart zichzelf tot god. Hij wordt getroffen door een bliksemschicht, waardoor hij waanzinnig wordt. Abigaill grijpt de troon en wil zowel de Joden als Nabucco doden.

3e bedrijf
In Babylon zingen de Joden een klaagzang vol verlangen naar hun verloren vaderland.

4e bedrijf
Nabucco komt tot inkeer, erkent de God van Israël en geneest van zijn waanzin. Hij geeft de opdracht om het afgodsbeeld te vernietigen. Dat valt vanzelf uiteen. Abigail is verslagen. Ze vergiftigt zichzelf.

5e bedrijf
Nabucco bevrijdt de Joden en kondigt de heropbouw van de tempel aan.

Geïnspireerd door de Bijbel

. De Babylonische ballingschap
. Nabucco // Nebukadnessar
. De ballingen die tot slavenarbeid veroordeeld zijn zingen een psalm (psalm 137 )
. De afgod die in stukken uiteenvalt (Droom van Nebukadnessar - Daniël 2)
. De waanzin van Nabucco (Daniël 4)
. De bekering van Nabucco, die God erkent dat de Allerhoogste. (Daniël 4)

Wat historisch klopt

. De belegering van Jeruzalem
. De verwoesting van de tempel van Jeruzalem
. De deportatie van de Judeeërs naar Babylon
. De terugkeer van de bannelingen
. De heropbouw van Jeruzalem
. Nebukadnessar (Nabucco)
. Ismaël, de zoon van Nethanja, die in 586 voor Christus achterbleef in Jeruzalem en er de leider werd van het anti-Babylonische verzet.

Wat is fictief?

. Abigaille en Fenena: twee dochters van Nebukadnessar. staat in geen enkele historische bron.
. Nebukadnessar laat de joden vrij en belooft de heropbouw van de tempel. (Dit gebeurde vijftig jaar later onder de Perzische overheersing van koning Cyrus/Kores)
. De waanzin van Nabucco is geïnspireerd aan de waanzin van een jongere koning.
. De tijd tussen de verovering van Jeruzalem, de ballingschap en de bevrijding was in werkelijkheid 50 jaar.