…page…

Eerste kennismaking

Wat?

De Nijl is een lange rivier die dicht bij de evenaar ontspringt. Hij loopt door verschillende landen van Afrika, waar hij mensen voorziet van water en nu ook van elektriciteit. Uiteindelijk mondt de Nijl uit in de Middellandse Zee.
De Nijl is één van de langste rivieren van de wereld: zowat 6671 km.

Betekenis van de naam

In het Oudegyptisch betekende de naam die de rivier kreeg letterlijk: de grote stroom.
De Grieken noemden die rivier Νeilos, wat kan betekenen: ‘vallei’ of ‘rivierdal’, een verwijzing naar de vallei waardoor de Nijl stroomt.

‘Geschenk van de Nijl’

Dat Egypte een ‘geschenk van de Nijl’ genoemd wordt, is niet overdreven, want dit woestijnland zou niet kunnen overleven zonder het water van de Nijl.

In de oudheid werd het leven in Egypte bepaald door het ritme van die rivier. Het water van de Nijl begon te stijgen vanaf half juli (regenseizoen in het zuiden) en bereikte de hoogste waterstand in augustus en september. De boeren wachtten tot het water weer zakte en zaaiden dan in het vochtige vruchtbare slib. Ze bouwden overal kleine dijkjes op de akkers, die met elkaar verbonden waren door kanaaltjes om het water over hun akkers te leiden en de hoeveelheid ervan te controleren.
In de lente haalden ze de oogst binnen.

Zonder die jaarlijkse overstromingen van de Nijl was er geen voedsel in Egypte. Maar als de Nijl te lang overstroomde, verging het gewas en was er te weinig eten.

Actuele situatie

Sinds de bouw van de Aswandam (1960-1970) zijn er geen overstroomde akkers meer in Egypte. Die dam regelt het hele jaar door de waterstand, ook in droge periodes

Wetenswaardigheden

VIP’s bij de Nijl

Mozes

Mozes werd kort na zijn geboorte in een mandje verstopt tussen het riet van de Nijl, om zo te ontkomen aan de opdracht die de Egyptenaren kregen om alle pasgeboren jongetjes te doden.

Mirjam

Mirjam, in de Bijbel voorgesteld als de zus van Mozes, zou het meisje geweest zijn dat toezicht hield op het mandje in het riet, waarin haar broertje lag.
Mirjam groeide uit tot een belangrijke profetes.

De Nijl in de Bijbel

Oude Testament

Vooraf

In het Oude Testament wordt de grote rivier van Egypte nooit ‘Nijl’ genoemd, maar ‘de rivier’ of ‘het kanaal’
Hedendaagse vertalingen gebruiken voor deze rivier wel de naam ‘Nijl’ omdat de context duidelijk naar die Egyptische rivier verwijst.

Mozes

Exodus 1, 22
“Toen beval Farao aan al zijn onderdanen: ‘Elke jongen die geboren wordt moet je in de Nijl gooien. De meisjes mag je laten leven.'”

Exodus 2, 1-4
“Een man uit de stam Levi trouwde met een meisje uit die stam. Ze werd zwanger en kreeg een zoon. Toen ze zag hoe mooi het kind was, hield ze het drie maanden lang verborgen. Maar toen zij geen kans meer zag hem nog langer verborgen te houden, nam zij een mandje van riet, streek het dicht met asfalt en pek en legde het kind erin. Toen zette zij het tussen het riet aan de oever van de Nijl. Op een afstand stelde de zus van het kind zich verdekt op om te zien wat er zou gebeuren.”

Exodus 7, 14-25
God zei tegen Mozes: ‘Het hart van Farao is niet te vermurwen, hij laat het volk niet gaan. Ga morgenvroeg naar hem tegen de tijd dat hij naar de rivier gaat en neem de staf mee die in een slang verandert. Zeg dan het volgende: de God van de Hebreeërs, zond mij tot u met het bevel: Laat mijn volk gaan om Mij in de woestijn te vereren. Tot nu toe hebt u daar geen gehoor aan gegeven. Met deze staf hier zal ik op het water van de Nijl slaan en het water zal bloed worden. De vissen in de Nijl zullen sterven. De Nijl zal gaan stinken en de Egyptenaren zullen geen water uit de Nijl meer kunnen drinken.' Daarna zei God tegen Mozes: ‘Zeg aan Aäron: Neem je staf en strek je hand uit over de wateren van Egypte: over zijn rivieren en stromen, over zijn moerassen en alle waterplassen. Alles zal bloed worden. Bloed zal er zijn in heel Egypte, tot in de bomen en de bronnen toe.' Mozes en Aäron deden wat God hun bevolen had. Voor de ogen van Farao en al zijn hovelingen hief hij zijn staf op, sloeg op het water van de Nijl en al het water van de Nijl werd als bloed. De vissen in de Nijl stierven, de Nijl begon te stinken en de Egyptenaren konden het water uit de Nijl niet meer drinken. Alle Egyptenaren gingen nu overal in de buurt van de Nijl naar drinkwater graven, want het water uit de Nijl was niet meer te drinken. Zeven dagen verliepen nadat God de Nijl geslagen had.”

Psalmen

Psalm 78, 44
“Want Hij maakte de Nijlstroom tot bloed,
zijn waterlopen ondrinkbaar.”
Terugblik op de plagen in Egypte: de Nijl verandert in bloed.

Profeten

Profeten spreken vaak over de Nijl vaak als symbool voor de macht van Egypte.

Ezechiël 29, 1–9
“In het tiende jaar, op de twaalfde dag van de tiende maand, werd het woord van Jahwe tot mij gericht: Mensenkind, richt u tot Farao, de koning van Egypte; profeteer tegen hem en tegen heel Egypte; spreek zo: Dit zegt Jahwe de Heer: Ik keer Mij tegen u, Farao, koning van Egypte, gij grote krokodil, die daar ligt in de Nijl. Gij hebt gezegd: 'De Nijl is van mij; ik heb hem voor mij gemaakt.' Ik zal haken slaan in je kaken, de vissen van de Nijl aan je schubben hechten en je uit de Nijl ophalen, met al de vissen van de Nijl die aan je schubben vastzitten. Ik zal je in de woestijn slingeren, jij met al de vissen uit de Nijl. In de eenzaamheid zul je neersmakken en niemand zal je opnemen en begraven. Aan de wilde beesten en de vogels van de hemel geef Ik je ten prooi, en alle bewoners van Egypte zullen erkennen dat Ik Jahwe ben. Je bent een rieten stok voor Israël: pakt men je vast, dan knak je en rijt je de handpalm open; leunt men op je, dan breek je door en verzwikt men zijn heup. Daarom, zegt Jahwe de Heer, ontbied Ik het zwaard tegen jou. Ik roei mens en dier in je land uit. Egypte zal een barre woestenij worden. Dan zal men erkennen dat Ik Jahwe ben. Omdat je gezegd hebt: 'De Nijl is van mij, ik heb hem zelf gemaakt', daarom keer Ik Me tegen jou en je Nijl! Ik maak van Egypte een barre en troosteloze woestenij van Migdol tot Syene, ja tot aan Kus toe. Geen mens zal er een voet zetten en geen dier zal er komen; veertig jaar zal het onbewoond blijven. Ik zal Egypte het lot doen delen van alle verwoeste landen en zijn steden dat van alle in puin gelegde steden, veertig jaar lang. Ik zal de Egyptenaren onder de volken verspreiden en ze over de landen verstrooien.”

Ezechiël 30, 10-12
“Dit zegt Jahwe de Heer: Door koning Nebukadnessar van Babel zal Ik een einde maken aan de feestroes van Egypte. Hem en zijn leger, samengebracht uit de meest geduchte volken, stuur Ik om het land te verwoesten. Ze zullen hun zwaarden tegen Egypte trekken en het land met lijken bedekken. Ik zal de Nijl droogleggen en het land prijsgeven aan woestelingen. Ik zal het land met al wat erop is door barbaren laten verwoesten; Ik, Jahwe, heb gesproken.”

Nieuwe Testament

De Nijl wordt nergens genoemd in het Nieuwe Testament.

Ook wanneer niet in Matteüs 2, 13vv waar staat dat Maria, Jozef en Jezus naar Egypte vluchtten.