Wie was Samuel?
Een historisch persoon?
Er is geen direct archeologisch bewijs voor het bestaan van Samuel als persoon. Geen inscripties, annalen of archeologische documenten vermelden hem bij naam. Dit is niet te verwonderen omdat hij geen koning was maar een regionale religieuze leider uit de overgangsperiode naar de monarchie.
Archeologische vondsten in Silo bevestigen wel dat daar een religieus centrum was zoals dat in de Bijbel staat. Ze ondersteunen zo wel de historische context van zijn levensverhaal.
De Bijbel werkte zijn levensverhaal literair-theologisch uit. Hierbij heeft met minder aandacht voor de historische juistheid van de vermelde feiten.
De naam 'Samuel'
Letterlijk betekent het woord 'Samuël' zoiets als: 'naam van God', maar zijn moeder Hanna geeft er een andere uitleg aan: 'van God heb ik hem afgesmeekt’. Deze uitleg houdt rekening met de grote rol vermeldt die God speelde bij de geboorte van Samuel.
Het leven van Samuel volgens de Bijbel
Samuel was een zoon van Elkana en Hanna. Hanna was lange tijd kinderloos en bad God om een zoon. Als God haar een zoon zou geven zou Hanna haar zoon aan Hem teruggeven.
Toen Samuel oud genoeg was bracht ze hem naar de priester Eli in Silo om er dienst te doen in de tabernakel (1 Samuel 1, 24-28).
1 Samuel 3 vertelt hoe Samuel 's nachts door God geroepen wordt als woordvoerder van God. Na de dood van Eli en zijn zonen ging Samuel in Rama wonen, waar zijn ouders woonden (1 Samuel 7, 15-17).
Samuël werd geboren in een periode dat Israël een dieptepunt kende in zijn geschiedenis: er was rechteloosheid. Zelfs de priester Eli en zijn zonen in de tempel te Silo deugden niet.
Na de dood van Eli volgde Samuel hem op als leider van het volk. Hij was meer een profeet dan een rechter.
Toen Samuel oud was, stelde hij twee van zijn zonen aan als rechters over Israël: Joël en Abia (1 Samuel 8, 1-2). Maar ze waren corrupt en het volk wilde een koning (1 Samuel 8, 3-5). Na wat tegenstribbelen (1 Samuel 8, 6) zalfde Samuel daarop Saul tot koning van Israël (1 Samuel 10, 1). Omdat Saul volgens de Bijbel ongehoorzaam was aan God, vroeg God Samuel om David tot koning te zalven (1 Samuel 16, 1-13).
Samuel overleed in de periode tussen de zalving van David en de dood van Saul. Hij werd begraven in Rama (1 Samuel 25, 1).
Samuël, rechter en profeet in Israël
Rechter
Samuel trok als rechter rond in Israël en sprak recht in Betel, Gilgal en Mispa. De rest van de tijd deed hij dit thuis in Rama (1 Samuël 3 - 7).
De rechtspraak die de verschillende stammen gemeenschappelijk hadden, ging terug op de tijd van de wetgeving in de Sinaï.
Wanneer er groot gevaar dreigde vormde Samuël een leger uit boeren en herders van de stammen, die in de buurt woonden.
Samuel nam een belangrijke plaats in bij de overgang van de eerder losse politieke structuren naar de structuur van een koninkrijk. Omdat het volk Israël zich moest organiseren zoals omringende volkeren om te overleven, stelde Samuël Saul aan als koning van Israël. Als koning leek Saul meer op een rechter uit de voorbije periode dan op een koning zoals men die toen kende in de buurlanden.
Profeet
De Hebreeuwse Bijbel stelt Samuel vooral voor als een profeet, die sterk betrokken was bij de vorming van het koninkrijk Israël rond 1000 voor Christus.
Als profeet sprak Samuel in naam van God.
De boeken Samuel
Samuel zou het Bijbelboek 1 Samuel, 1-24 zelf geschreven hebben
De rest van de boeken 1 en 2 Samuel gaat over de tijd na de dood van Samuel. Ook de boeken Rechters en Ruth uit de Hebreeuwse Bijbel worden aan Samuel toegeschreven.
De boeken van Samuel beschrijven:
. de overgang van losse stammen naar een monarchie,
. de opkomst van Saul en David,
. de rol van een religieuze leider die deze overgang begeleidt.
Een samengestelde traditie?
De verhalen over Samuel bevatten meerdere lagen.
. Samuel kan gebaseerd zijn op een historische kern,
. Latere schrijvers werkten zijn portret later theologisch en literair uit.
Ook andere figuren uit de vroege geschiedenis van Israël worden zo beschreven.
Samuel in 'bijbelin1000seconden'
De geboorte en de kindertijd van Samuel
1 Samuel 1, 2-18: Hanna is ongelukkig
1 Samuel 1, 9 - 20: Hanna krijgt een zoon
1 Samuel 1, 20-22 . 24-28: De geboorte van Samuel
1 Samuël 2, 1.4-8: Danklied van Hanna
Samuel wordt geroepen
1 Samuel 3, 1-10.19-20: God roept Samuel
1 Samuel 3, 3b-10,19: De roeping van Samuel
Samuel en Saul, de eerste koning van Israël
1 Samuel 4, 1-11: De ark van het verbond wordt veroverd
1 Samuel 8, 4-7.10-22a: De Israëlieten willen een koning
1 Samuel 9, 1-4.17-19. 10, 1a: Saul, de eerste koning van Israël
1 Samuel 15, 16-23: Samuel wijst Saul terecht
Samuel en Saul, de eerste koning van Israël
1 Samuel 16, 1b.6-7. 10-13a: God kiest voor David