Loading...
 

Jesaja 58, 1-9a

Jesaja 58, 1-9a: Over vasten

De tekst

Dichter bij de tijd

(Bewerking: C. Leterme)

Zo spreekt God:
‘Roep luid, houd je niet in,
verhef je stem als een ramshoorn.
Zeg aan mijn volk wat het verkeerd deed,
aan het volk van Jakob wat zijn zonden zijn.

Dag na dag zoeken ze Me,
vol verlangen om te weten wat Ik wil,
zoals een vreemd volk dat rechtvaardig leeft
en het recht van zijn goden niet verwaarloost.
Ze vragen naar mijn wetten
en verlangen naar mijn nabijheid.

‘Waarom zie Je niet dat we vasten,
en merk Je niet op dat we van alles laten staan?’
Omdat jullie op je dagen waarop je vasten
nog profijt halen en jullie arbeiders afbeulen,
omdat jullie bij het vasten vechten en ruzie maken.
Als jullie zo vasten, hoort de hemel jullie stem niet.

Is dat het vasten dat Ik graag heb?
Is dat een dag van onthouding:
de dag waarop iemand zijn hoofd buigt als een riet
en zich neerlegt in zak en as?
Noemen jullie dat soms vasten?

Dit is het vasten dat Ik graag heb:
misdadige ketens losmaken,
de banden van het juk ontbinden,
de verdrukten bevrijden,
en elk juk breken?

Is vasten niet het volgende:
je brood delen met wie honger heeft,
arme zwervers onderdak geven,
kleding geven aan wie er geen heeft,
en niet weglopen als je voor je broer kunt zorgen?

Dan zal je licht doorbreken
zoals de zon de nacht verdrijft.
Dan zal iedereen het erover hebben
hoe goed je wel bent,
en de heerlijkheid van God zal je volgen.
Als je dan bidt, zal God je antwoorden.
En als je smeekt om hulp,
dan zal Hij zeggen: ‘Hier ben Ik!’
Zo spreekt de almachtige God.



Stilstaan bij ...

Delen, opnemen, kleden ...
Hiermee zegt God via de profeet Jesaja wat Hij onder ‘vasten’ verstaat: concrete handelingen die belangrijk zijn bij het uitbouwen van een gemeenschap.

Licht als de dageraad
Dit licht dat opvallend straalt na een nacht vol duisternis, is een beeld dat het effect toont van het lenigen van de noden van de medemens.

Gerechtigheid
Gerechtigheid is: leven volgens de Wet van God, in een juiste (rechte) verhouding tussen mensen onderling en tussen de mensen en God. Gerechtigheid wordt vaak verward met het woord ‘rechtvaardigheid’ (= iemand recht doen, geven wat iemand toekomt)

Bidden
Bidden is te vergelijken met spreken: men zegt tot God wat men hoopt, gelooft, verwacht ...
Bidden is ook te vergelijken met luisteren: men probeert stil te worden om God beter te leren kennen. Zo voelt men beter aan wat God verwacht.
Door te bidden komen gelovigen de bedoelingen van God op het spoor. Als ze Hem in hun leven toelaten, maakt dit andere mensen van hen.

Licht in de duisternis
Licht is het eerste wat de mens ziet bij zijn geboorte (het levenslicht zien). Daarom wordt licht met leven verbonden en is het een symbool van geluk en zegen.
Licht kenmerkt ook de sfeer van God.
Duisternis is leugen, verwarring, zinloosheid, dood.





Bij de tekst

Vasten

In deze tekst laat Jesaja weten hoe God over ‘vasten’ denkt. (In de Bijbel begint de tekst van deze lezing met de zin: 'Is dit niet de vasten zoals Ik het verkies?')
Vasten houdt in dat men gedurende een bepaalde tijd bewust minder voedsel en drinken tot zich neemt. Vasten is van alle tijden en van alle culturen. Het komt ook in alle godsdiensten voor. Men legt zich dan lichamelijke beperkingen op om een 'juiste' lichamelijke en geestelijke conditie te bereiken: men wil met zichzelf in het reine komen, boete doen voor zijn zonden, of dichter bij God komen naar aanleiding van een feest of een cultische handeling.


Vasten in de Bijbel gebeurt vooral om religieuze en spirituele redenen:

. Door te vasten kan men helderder denken, scherper zien. Men laat het materiële los en stelt zich open voor God.

. Door te vasten wordt men weerbaarder, doordat men ‘nee’ zegt tegen zaken die eigenlijk niet echt nodig zijn.

. Door te vasten kan men zich verplaatsen in de situatie van mensen die tekort hebben aan voedsel en andere dingen. Zo nodigt vasten uit tot solidariteit, tot delen met de ander.


Christenen kennen tijdens de veertigdagentijd twee verplichte vastendagen: Aswoensdag en Goede Vrijdag, waarop ze sober eten.
De reden waarom dat zo weinig is, en waarom de hele periode voor Pasen niet meer de 'Vasten' wordt genoemd, maar de 'Veertigdagentijd', is in de tekst zelf te vinden: solidariteit met wie honger heeft, of dakloos, of ... daar gaat het om!



Jesaja

Klik hier voor meer informatie over de profeet Jesaja.



Context

De joden die terugkeerden uit de ballingschap in Babylonië deden er alles aan om de dienst aan God zo goed mogelijk te verrichten. Velen dachten dat God een uitgebreide ceremonie verwachtte en de beste vruchten van de aarde als offer.
Maar Jesaja maakt duidelijk: God verlangt niets voor zichzelf of voor zijn persoonlijke glorie. Zijn geluk ligt erin te zien dat wet en rechtvaardigheid de onderlinge relaties kleuren, dat mensen samen leven als broeders, die aandacht hebben voor de zwaksten en de armsten.





Suggesties

Kleine kinderen

BELEVEN

Licht in het donker

Dan zal je licht doorbreken zoals de zon de nacht verdrijft' Jesaja


Materiaal
. Zwart tekenpapier
. Wasco of kleurkrijt


Verloop
Laat de kinderen vertellen over licht.
- Wanneer is er licht? (zon / lamp / kaars)
- Wat vind je van licht? (fijn, gezellig ...)
Zoals licht is voor de mensen, zo willen mensen 'licht' zijn voor elkaar.
Laat de kinderen verwoorden wat ze daarvoor kunnen doen.

Geef dan de kinderen een zwart tekenpapier.
Met wasco of kleurkrijt, tekenen ze er 'licht' op.


TIP
In plaats van op zwart tekenpapier, kunnen de kinderen ook tekenen op wit papier. Het effect wordt dan wel minder indrukwekkend.





Jongeren

ONDERZOEKEN

Gesprek

- Wat is 'vasten' (werkwoord)?
(veel minder eten of niet eten)

- Waarom vasten mensen?
. om iets af te dwingen (hongerstakers)
. om zich te zuiveren (gezondheid)
. om slanker te worden (schoonheid / gezondheid)
. om religieuze redenen (bv. Ramadan)

- Welke bedenkingen heb je daarbij?

Vroeger sprak men over 'dé Vasten', nu over de 'Veertigdagentijd'.
- Waarom zou dat zijn?


Lees de tekst van de eerste lezing zoals die staat onder 'Dichter bij de tijd' (zie hoger)


Deze tekst uit de Bijbel was de aanleiding om het niet meer te hebben over dé 'Vasten', als de tijd voor een belangrijk feest (Bv. Pasen).
Laat de jongeren in eigen woorden formuleren waarom dit woord officieel niet meer gebruikt wordt.





VERDIEPEN

Lettertekst

Nodig de jongeren uit om een tekst / gedicht te maken met de nieuwe invulling van het woord 'vasten'.
Elke nieuwe regel begint met een andere letter van dit woord.

V................................................................................................
A.................................................................................................
S..................................................................................................
T..................................................................................................
E..................................................................................................
N..................................................................................................






Overweging

Lode Van Hecke, bisschop van Gent

Veertig dagen zonder vlees, een maand zonder alcohol, koffie of suiker

Onze samenleving is creatief in het uitdenken van manieren om te vasten.
'Ik onderken daarin positieve elementen. Het is een weg om menselijker te worden,' meent de voormalige abt van de trappisten in Orval, 'maar verschilt grondig van het christelijke vasten. Dat gaat niet zozeer om wat je je ontzegt, maar om een fundamentele bekering naar God. Niet als vlucht uit deze wereld, wel om er met een extra kracht in te staan, gedragen door God.'