Wijsheid van Jezus Sirach 6, 5-17: Vrienden
De tekst
’Studiebijbel’
(Deze Bijbeltekst komt uit de NBV Studiebijbel, uitgeverij Jongbloed, Heerenveen 2008, p. 1652-1653)
Hartelijke woorden maken veel vrienden,
wie goede dingen zegt, krijgt een hoffelijk antwoord.
Laat velen vriendschappelijk met je omgaan,
maar laat slechts één op de duizend je raadgever zijn.
Als je iemand tot vriend wilt maken,
stel hem dan eerst op de proef, vertrouw hem niet te snel.
Sommige vrienden zijn enkel je vriend in goede tijden,
in slechte tijden zie je ze niet.
Er zijn vrienden die opeens je vijand worden
en jullie ruzie tot je schande verder vertellen.
Er zijn vrienden die met je aan tafel zitten,
maar in slechte tijden zie je ze niet.
Als het je goed gaat lopen ze achter je aan
en gaan ze gemoedelijk met je slaven om;
maar als het je slecht gaat
keren ze zich tegen je en laten ze je in de steek.
Ga je vijanden uit de weg en houd je vrienden in de gaten.
Een trouwe vriend is een veilige schuilplaats,
wie er een gevonden heeft, heeft een schat gevonden.
Een trouwe vriend is onbetaalbaar,
tegen zijn waarde weegt niets op.
Een trouwe vriend is een krachtig medicijn,
wie ontzag heeft voor de Heer, vindt zo’n vriend.
Wie ontzag heeft voor de Heer, houdt zijn vrienden in ere;
zoals hijzelf is, zo zijn de mensen met wie hij omgaat.
Dichter bij de tijd
(Bewerking: C. Leterme)
Lieve woorden maken overal vrienden
en een hoffelijke tong krijgt overal een positief antwoord.
Laat velen in vrede leven met jou,
maar laat slechts een op de duizend je raad geven.
Wil je iemand tot je vriend maken,
doe dat pas na die getest te hebben
en vertrouw die niet te snel.
Want velen zijn je vriend, zolang het hen goed uitkomt,
maar blijven niet trouw op de dag dat je het moeilijk hebt.
Velen zijn je vriend, maar worden je vijand
en brengen de ruzie op straat tot je schande.
Velen zijn je vriend en zitten met jou aan tafel,
maar blijven niet trouw op de dag van onheil.
In voorspoed staan ze aan je kant
en gaan vriendelijk om met je personeel.
Maar gaat het je slecht, dan keren ze zich tegen jou
en laten ze zich niet meer bij je zien.
Hou je ver van je vijanden en pas op voor je vrienden.
Een trouwe vriend is een machtige schutsmuur.
Wie hem vindt, heeft een schat gevonden.
Een trouwe vriend is niet te betalen.
Het is een heerlijkheid waar niets tegen opweegt.
Een trouwe vriend is een levenskruid.
Wie God vreest zal er een vinden.
Wie God vreest, houdt zijn vriendschap ongekreukt,
want zoals hij zelf is, zo zijn ook de mensen om hem heen.
Bij de tekst
Soort boek
‘De wijsheid van Jezus Sirach’ behoort tot de wijsheidsliteratuur, literatuur die levenswijsheid en ervaringswijsheid wil doorgeven, trouw aan de Tora en rekening houdend met God.
Het boek werd opgenomen in de Septuagint, de Griekse vertaling van de Hebreeuwse Bijbel. Hiervan bestaat er een lange en een korte versie. Het Hebreeuwse origineel dat verloren raakte, werd intussen voor een belangrijk deel teruggevonden. Sommige fragmenten wijken wel af van de Griekse versies waarop de vertalingen van de Bijbel gebaseerd zijn.
De ‘Wijsheid van Jezus Sirach’ wordt ook een deuterocanoniek boek genoemd. Dat wil zeggen dat het boek maar in tweede instantie behoort tot de officiële Bijbel (Gr. deuteros = tweede; canon = maatstaf, richtsnoer). Hoewel het niet opgenomen is in de Hebreeuwse Bijbel, ervaren katholieke en oosters-orthodoxe kerken het als gezaghebbend.
Schrijver
Volgens het boek zelf is de schrijver ‘Jezus, de zoon van Eleazar, de zoon van Sirach, uit Jeruzalem’ (Sirach 50, 27), die ook Ben Sirach (= zoon van Sirach) genoemd wordt. Hij zou een Schriftgeleerde geweest zijn die rond 200 voor Christus zijn boek schreef in Jeruzalem, in het Hebreeuws, de taal van de Bijbel.
Zijn kleinzoon die in 132 in Egypte woonde, vertaalde het boek in het Grieks, waardoor het verspreid werd in de toenmalige hellenistische wereld.
Volgens de proloog werd het boek geschreven rond het begin van de tweede eeuw voor Christus.